LEAN TOOLBOX #2: METODA 5S

2017-04-12



Nazwa: METODA 5S

Cel: Metoda 5S stosowana jest w celu udoskonalenia organizacji stanowisk i miejsc pracy. Służy przede wszystkim do tego, aby zapewnić miejsce pracy, które będzie schludne, czyste, przyjazne i ergonomiczne. Efektem końcowym ma być miejsce pracy pozbawione zbędnych sprzętów czy przedmiotów, ale za to z całym potrzebnym wyposażeniem, które ma swoje miejsce, jest odpowiednio wybrane i łatwo dostępne. 

W jakich przedsiębiorstwach ma zastosowanie:  5S można wdrożyć w każdym przedsiębiorstwie. Jest to jedna z kilku metod stosowanych w Lean Management praktycznie bez żadnych ograniczeń. Nie ma znaczenia, czy jest to szpital, rafineria, obszar biurowy, czy też miejsce pracy o specyfice produkcyjnej - 5S można wdrażać wszędzie! 

Wdrożenie: Wdrożenie 5S można podzielić na 5 kroków (stąd wywodzi się nazwa metody):
  • Systematyka– polega na zdefiniowaniu odpowiedniego miejsca dla rzeczy pozostawionych po selekcji. Należy brać pod uwagę specyfikę konkretnego obszaru oraz charakterystykę rzeczy, które są wykorzystywane (materiały, surowce, wyroby, segregatory, przyrządy, komputery, wózki, krzesła itd.). To właśnie w tym kroku wykorzystuje się dostępne „triki” 5S – znaki poziome, tablice cieni, znaki pionowe, identyfikacje, naklejki, piktogramy – wszystko po to, aby uzyskać optymalny sposób zarządzania rzeczami (tani i ergonomiczny dla pracownika). Efektem systematyki jest już bardzo dobrze widoczny system zarządzania wyposażeniem według zasady „Każda rzecz ma swoje miejsce i jest miejsce na każdą rzecz”.
  • Standaryzacja– na tym etapie konieczne jest globalne spojrzenie na dany obszar - pod uwagę bierze się całą firmę. Należy zadbać o spójność elementów zarządzania wizualnego dla całej organizacji? Celem standaryzacji jest uniknięcie chaosu informacyjnego. W 4-tym kroku metody 5S zwraca się uwagę na sposoby i standardy wizualizacji oraz przekazywania informacji, jednolitość przekazu i bezpieczeństwo (np. standardowy ubiór pracowników z logo firmy).
 
Stopień trudności: 5S jest narzędziem podstawowym i niewymagającym specjalistycznej wiedzy czy zastosowania specjalistycznych narzędzi. Stopień trudności zależy od typu prowadzonej działalności, ilości wyposażenia, wielkości obszarów i ich ilości (wielkości firmy). Szacowany poziom trudności wynosi 3/5

Przykład zastosowania:
  • Znaki poziome na podłodze do wyznaczania pól odkładczych i miejsc parkingowych.
  • Standaryzowane etykiety opisujące dokumentację w formie papierowej (np. segregatory).
  • Standaryzowane tabliczki opisujące pomieszczenia biurowe.
  • Kodyfikacja kolorów używanych do wizualizacji hal produkcyjnych.
  • Zmniejszenie kosztów wytwarzania dzięki standaryzacji, likwidacji strat produkcyjnych i zbędnych rzeczy oraz lepszemu zarządzaniu parkiem maszynowym.
  • Zredukowanie odpadów poprzez lepsze wykorzystanie materiałów.
  • Zwiększenie dyscypliny i motywacji pracowników poprzez przypisanie odpowiedzialności i tchnięcie ducha KAIZEN w organizację.
  • Wykorzystanie ukrytych rezerw, zwłaszcza jeżeli chodzi o czas pracy pracowników.

Czy wiesz, że:
  • na początku omawiana metoda składała się z 4S? Piąte S dodano później, widząc, że same standardy bez nadzoru nie zawsze działają poprawnie.
  • genezą 5S były prace nad standaryzacją pracy w Firmie Toyota w Japonii?
  • Kanban jest jednym z rozwiązań stosowanym w ramach metody 5S?
  • najczęstszym błędem po wdrożeniu 5S jest utożsamianie metody tylko i wyłącznie ze sprzątaniem (3S)?